Eens per jaar valt de gemeentelijke aanslag op de mat en staat er een bedrag op waar je niet om hebt gevraagd. Bij de een is dat een vast bedrag, bij de ander staat er ook nog een regel met het aantal ledigingen of het aantal kilo’s. Dat verschil heet diftar, en het verklaart waarom je buurman in de volgende gemeente een heel ander bedrag betaalt.
In dit artikel leggen we uit wat de afvalstoffenheffing precies is, wie hem betaalt en hoe het bedrag tot stand komt. We noemen bewust geen tarieven, want die verschillen per gemeente en veranderen jaarlijks. Voor jouw eigen bedrag kijk je altijd bij je gemeente of het regionale belastingkantoor.
Wat is de afvalstoffenheffing?
De afvalstoffenheffing is een gemeentelijke belasting die de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval betaalt. Je betaalt hem, omdat je een woning gebruikt waar huishoudelijk afval kan ontstaan.
Dat laatste is belangrijker dan het lijkt, want de heffing hangt niet af van de vraag of je daadwerkelijk afval aanbiedt. Zet je je container een jaar lang niet aan de weg, dan krijg je de aanslag alsnog. Het gaat om de beschikbaarheid van de dienst, niet om het gebruik ervan.
Bedrijven vallen hier meestal buiten. Die regelen hun bedrijfsafval zelf via een inzamelaar, hoewel sommige gemeenten in plaats daarvan een reinigingsrecht heffen.
Het verschil met de rioolheffing
Op dezelfde aanslag staat vaak nog een tweede post die met afvoer te maken heeft. De rioolheffing betaalt het onderhoud van het riool en de afvoer van water. De afvalstoffenheffing betaalt de inzameling en verwerking van je afval.
Het zijn twee losse belastingen met een eigen tarief en een eigen grondslag. Ze worden alleen samen geïncasseerd, want dat scheelt de gemeente werk.
Wat is diftar?
Diftar is de afkorting van gedifferentieerd tarief. In een diftar-gemeente betaal je niet één vast bedrag, maar een vast deel plus een variabel deel dat afhangt van hoeveel afval je aanbiedt. Het uitgangspunt is dat de vervuiler betaalt. Wie beter scheidt en minder restafval aanbiedt, houdt het variabele deel laag.
Ongeveer de helft van de Nederlandse gemeenten werkt met een vorm van diftar. In de praktijk kom je vijf varianten tegen.
- Frequentie. Er wordt geteld hoe vaak je container wordt geleegd.
- Volume en frequentie. Naast het aantal ledigingen telt de grootte van je container mee, dus het scheelt om te weten hoeveel liter er in jouw kliko gaat.
- Gewicht en frequentie. Bij elke lediging wordt gewogen hoe zwaar de container is.
- Tariefzak. Je biedt restafval aan in speciale betaalde zakken.
- Straatcontainer met pas. Je opent een ondergrondse container met een pas, en die registreert je stortingen.
Herken je zo’n regel niet op je aanslag, kijk dan of er een chip in je rolcontainer zit. Die chip is de manier waarop de inzameldienst de ledigingen registreert, en het is een sterke aanwijzing dat je in een diftar-gemeente woont.
Werkt diftar?
Op het punt van afvalscheiding wel. Gemeenten met diftar halen ruim driemaal zo vaak de landelijke scheidingsdoelstelling als gemeenten zonder. Het aanbod van restafval daalt merkbaar, want mensen gaan letten op wat er in de grijze bak belandt.
Er is ook een keerzijde. Diftar kan leiden tot meer dumpen van afval, omdat sommige mensen proberen het variabele deel te ontlopen. Dat verschuift de kosten naar het opruimen van zwerfafval en illegale stort, en het levert overlast op in de buurt.
Overweeg je je kliko professioneel te laten reinigen? Probeer dan bij ons je 1e reiniging voor maar 1 euro! Zo voorkom je beestjes en nare geuren in en rond je containers.
Wat je zelf kunt doen aan het bedrag
Het vaste deel ligt vast, dus daar valt weinig aan te sturen. Het variabele deel is wél te beïnvloeden, en dat gaat in de eerste plaats over scheiden. Alles wat je uit de restafvalcontainer houdt, telt niet mee bij de weging of de telling.
De drie stromen waar bij de meeste huishoudens de meeste winst zit, zijn gft, pmd en papier. Wat er precies in welke bak mag, staat uitgewerkt voor de groene gft-bak, de pmd-container en de grijze restafvalbak.
Verder kennen veel gemeenten een kwijtscheldingsregeling voor huishoudens met een laag inkomen. Sommige gemeenten hebben daarnaast een regeling voor mensen die door een medische situatie structureel meer afval hebben. Beide moet je zelf aanvragen, want ze worden niet automatisch toegekend.
Veelgemaakte fouten rond diftar
- Minder vaak aanbieden zonder beter te scheiden: Het afval verdwijnt niet, het blijft thuis staan. In de zomer levert een container die weken dichtstaat geur en maden op, en dat kost je uiteindelijk meer dan de bespaarde lediging.
- Een verhuizing niet doorgeven: De aanslag wordt bij verhuizing doorgaans herrekend per maand, maar dat gebeurt niet vanzelf als de gemeente niet weet dat je bent verhuisd.
- Aannemen dat kwijtschelding automatisch gaat: Ook als je in aanmerking komt, moet je de aanvraag zelf indienen, meestal binnen een bepaalde termijn na de aanslag.
Een lager aanbiedritme vraagt een schonere bak
Wie in een diftar-gemeente woont, biedt de restafvalcontainer bewust minder vaak aan. Dat is financieel logisch, maar het betekent ook dat afval langer in de bak blijft. Wij reinigen rolcontainers op de aanbiedplek, op de dag dat ze zijn geleegd, en we stemmen het schema graag af op jouw ritme. Via de postcodecheck zie je of we in jouw gemeente rijden en op welke dagen dat gebeurt. Wat een abonnement inhoudt en welke frequenties er zijn, staat bij tarieven en abonnementsvormen.
Veelgestelde vragen
In de regel de gebruiker van de woning, dus de huurder. Bij gemeubileerde verhuur of kamerverhuur kan het anders liggen. Staat het bedrag in je servicekosten, vraag dan bij je verhuurder na hoe het is verrekend.
De aanslag wordt doorgaans herrekend per maand, waarbij je betaalt voor de periode dat je de woning gebruikte. Geef de verhuizing wel door, want die herrekening gaat niet vanzelf.
Ja, dat kan binnen de termijn die op je aanslag staat. Bezwaar tegen de hoogte van het tarief zelf heeft weinig kans, want dat stelt de gemeenteraad vast. Bezwaar tegen een fout in de gegevens, bijvoorbeeld een verkeerd aantal ledigingen of een onjuiste huishoudsamenstelling, is een ander verhaal.
Gemeenten bepalen hun eigen tarief en dat hangt af van de inzamelkosten, de verwerkingskosten en de keuzes rond diftar. Ook de mate waarin een gemeente kosten dekt uit andere belastingen speelt mee. Vergelijken tussen gemeenten zegt daardoor weinig.
Bij systemen die per lediging tellen wel, want de registratie vindt plaats op het moment dat de container wordt geleegd. Een halfvolle bak aanbieden kost dan evenveel als een volle. Bij weegsystemen betaal je wel naar gewicht.